Geld: “Weten wat je moet doen” gaat je niet van je schulden redden.

Eigenlijk een rare titel voor een artikel op een site dat alleen maar gaat over de vraag hoe je om moet gaan met geld en jezelf kunt verlossen van schulden. Een site die pretendeert je te kunnen vertellen welke werkwijze je gaat helpen om jezelf te redden van de financiële verdrinking.

Het is alsof ik je een reddingsboei toegooi en daarbij zeg: “Dit gaat je niet helpen hoor!”
Toch is het niet zo dubbel als je misschien zou denken.

Worstel en kom boven

Om maar even met een geheim te beginnen: bijna iedereen worstelt met zijn of haar financiën. Enkel wanneer je met de zilveren lepel in de mond geboren bent weet je niet wat geldzorgen zijn. Dus geldzaken leveren een uitdaging op. En dan is het natuurlijk handig als je weet wat je moet doen. Budgeteren is een goed begin (dat ook in het boek “De Financiële Reddingsboei” een belangrijke rol speelt).

Maar verwacht geen wonderen. Het is niet zo dat je geldzorgen zomaar verdwijnen wanneer je budget “af” is (voor zover dat al kan).

Financiële geletterdheid gaat wel wat verder dan een budget opstellen. Het gaat erom dat je snapt hoe geld werkt. Het is belangrijk, maar niet heel moeilijk en er zijn legio hulpbronnen die je kunt inroepen.

Maar als het zo simpel zou zijn dat je gewoon online kunt gaan en wat truukjes kunt oppikken, dan zou er toch niemand meer rood staan? We zouden minder van loonstrookje naar loonstrookje leven. We zouden minder geld verkwisten.

En toch doen we dat…

de oplossing is dus niet dat we moeten weten wat we moeten doen. Ja, je moet budgetteren. Ja, je moet je schulden aflossen. Ja, je moet bijhouden waar je geld heengaat. En ja, je moet snappen hoe rente eigenlijk werkt. Hoewel…als je je schulden aflost, is die rente minder interessant.

Die kennis moet je hebben. Maar daar redt je het niet mee. De essentie van je persoonlijke financiële situatie is dat deze persoonlijk is. Jouw situatie is anders dan die van de buurman. Jullie zitten in een andere financiële stormvloed dan ik.

De kennis die je in het boek, op deze site en elders kunt vinden zijn je instrumenten om naar rustiger wateren te navigeren. Het zijn de gereedschappen waarmee je kunt werken. Een hamer kun je gebruiken om een kast te timmeren, of een stoel. Maar als je al tien kasten hebt, maar nog op de grond zit, waarom zou je dan een kast timmeren?

Het gaat er dus niet om dat je braaf de regels volgt en doet wat je moet doen. Het gaat erom dat je de regels effectief toepast. Weet hoe het zit en je kunt beslissingen nemen over JOUW financiën.

Geld, met de G van “gedrag” en niet van regeltjes

Budgetteren, salarisonderhandelingen, pingelen, investeren in de toekomst… bij al deze onderwerpen vragen mensen zich weleens af waarom ze dat niet op school leren? Tja… docenten en leraren doen hun best, maar dit zijn lastige dingen om aan te leren.

Waarom? Omdat het een vakoverschrijdend iets is. We leren wiskunde. We leren wat over economie. We leren rekenen met rente. We leren tegenwoordig dingen als Persoonlijke Effectiviteit of Effectief Communiceren. Voor je persoonlijke financiën heb je een combinatie van die vaardigheden nodig. Dus waar hoort het nu eigenlijk? Het is een thema wat niet goed past in ons onderwijssysteem dat sterk gericht is op vakken (of, in jargon: onderwijseenheden of OWE”s).

Geld is geen wiskunde.
Geld is geen toepassen van truukjes
Geld gaat niet om regeltjes.

Geld draait om gedrag.

Het gaat erom dat je DOET wat je weet wat je moet doen. En waarom ga je dingen doen? Niet omdat het moet, maar omdat je het wilt!

Hoe verbeter je je geldgerelateerde gedrag?

Dus hoe kom je zover dat je doet wat je moet doen? Door de nadruk te leggen op het waarom. Je stelt een budget op, maar waarom? Waarom zou je jezelf eraan houden en niet bij de eerste de beste uitverkoop toch die broek kopen?

Wil je inderdaad uit de schulden? Dan is je “Waarom”: over 5 jaar ben ik schuldenvrij en kan ik eindelijk weer rustig slapen”. Maar misschien heb je jouw budget wel opgesteld omdat je over 6 jaar een X-bedrag in euros wilt hebben om je zoon in de gelegenheid te stellen een jaar aan Harvard te laten studeren. Misschien wil je aan het eind van het jaar genoeg geld hebben voor een Fender. Wat dan ook. Geef je budget een betekenis voor jezelf. Als jij er belang aan hecht, ga je jezelf eraan houden.

Een andere manier om je Geld Gerelateerde Gedrag (G3) te veranderen is door het leuk te maken. Maak het een spel. Zoek de grenzen op van je eigen creativiteit. Zet dit in om je kosten te drukken en je inkomen te boosten.

Maar wat je ook doet; zorg dat je zelf in control blijft! Het zijn jouw financiën. Je doet het voor jezelf. Zelfs als je bewindvoerder je alles uit handen heeft genomen en je € 50 per maand krijgt, dan nog is het de sport om daar zoveel mogelijk mee te doen. Niet voor hem. Maar voor jezelf!

Voorkom teleurstellingen

Door een realistische kijk op de kracht van de oplossingsrichtingen die ik (of wie dan ook je aandraagt) bespaar je jezelf frustraties en teleurstellingen. Weer terugkijkend naar dat budget: het maken ervan is appeltje-eitje. Maar je eraan houden is lastiger.

Goed financieel beheer hangt af van gewoontes, wilskracht en gedrag. Accepteer dit en gebruik de kennis op een manier die voor jou werkt.

F*&k de regels!

Wow! Nou wordt hij helemaal mooi. Eerst zeggen dat de regeltjes je niet gaan redden en nu zeggen dat ik ze moet negeren? Schandelijk! Maar wacht even voordat je doorklikt naar kattenfilmpjes op Youtube.

Regels zijn er om jou te helpen. Niet andersom.

Soms werken de regels simpelweg niet. “Geef minder uit dan je verdient” klinkt logisch, maar soms kun je door nu iets meer uit te geven over een maand meer besparen. En nee, dan gaat het niet over het kopen van kleding in de uitverkoop enkel omdat het nu in de uitverkoop is. Als je die kleding niet nodig hebt, is het ook in de uitverkoop te duur.

Ik zal ten biecht gaan en vertellen hoe ik zelf beter ben geworden van het breken van mijn eigen regels. Het gaat hier om de regel dat je minimaal een bepaald bedrag op je spaarrekening moet zien te krijgen. In mijn geval is de regel dat genoeg geld wil hebben om het bij volledig verlies van inkomen een half jaar uit te kunnen zingen.

Pasgeleden heb ik een contractverlenging gekregen, waardoor ik het komende jaar zeker ben van het inkomen dat ik per maand binnenkrijg. Volgens mijn eigen regels betekent dit dat ik bijna maandelijks een extra aflossing op mijn hypotheek kan doen. De contractverlenging betekent dat ik min of meer zeker ben dat ik dit 12 maanden kan doen. Ook betekent het dat de kans dat ik een beroep moet doen op mijn reserve minimaal is.

Dus waarom zou ik dan niet in één keer alvast een aflossing voor 12 maanden doen? En dat is dus precies wat ik gedaan heb. Ik heb een lening met mezelf gesloten op mijn spaarrekening, in een keer de aflossingen voor het hele jaar gedaan en een automatische betaalopdracht gemaakt waardoor elke maand netjes mijn “aflossing aan mezelf” overmaak. Het grote voordeel: aan het eind van het jaar is mijn buffer weer (ruim) op sterkte. En in de tussentijd heb ik lekker bespaard op de rente (en met een bijna 6%-hypotheek tikt dat aardig aan).

Moet jij dit nu ook doen? Natuurlijk niet. Want dat zou weer neerkomen op het blind volgen van een of andere regel. Bovenstaande actie zal niet voor iedereen het beste zijn. Ook hier gaat het er weer om: je krijgt een gereedschap aangeboden. Het is aan jou wat je ermee doet.

Complex

Regels volgen? Regels niet volgen? Wat moet ik nou. Tja… er is helaas geen regel over het al dan niet moeten volgen van de regels. Daarvoor is het (financiële) leven veel te ingewikkeld. En regels zijn een vereenvoudiging. Geen enkele regel kan ooit rekening houden met al jouw specifieke eigenaardigheden. Trouwens, je hebt het niet van mij, maar zelfs de experts zijn het vaak al niet eens over de regels.

Natuurlijk moet je mensen de basis blijven bijbrengen. Je moet weten hoe het zit. Maar terwijl rekenen redelijk duidelijk is (1+1=2  voor de meesten van ons) is personal finance een wat minder grijpbaar geheel. Er zijn zoveel verschillende variabelen dat het meer een kunst is dan een kunde.

Neem bijvoorbeeld de standaard methode van het aflossen van schulden: normaal gesproken los je de duurste schuld het eerst af. Dus kijk naar de rente, los de hoogste af. Maar soms kan het anders zijn. Misschien is er een boete op vervroegde aflossing bij je duurste schuld. Misschien is er een minimum bedrag bij die schuld, dat voor een andere niet geldt.

Maar misschien krijg je wel heel veel stress van elke keer die schuldeisers aan de telefoon. Misschien kom je op het punt dat je het wilt opgeven. Dan kan het zinvol zijn om juist wat minder dure schulden geheel af te lossen, in plaats van eentje een klein beetje. Als je vier schuldeisers hebt, waarvan drie voor € 100 elk en eentje voor € 10.000 kun je € 1000 gebruiken om die grote wat kleiner te maken. Maar dan heb je nog steeds vier mensen die je blijven lastigvallen. Je kunt ook de drie kleintjes aflossen (en dan heb je nog € 700 voor die grote over). Daarna heb je nog maar één iemand die je stress oplevert. Bovendien geeft de brief waarin staat dat je je schuld hebt afgelost je een enorme mentale opkikker die je doet beseffen dat je het kunt! Ook jij kunt uit de schulden komen!

Wat nu?

Hopelijk is mijn punt duidelijk. Regels zijn een richtlijn, geen wet van Meden en Perzen. Maar wat nu? Simpel: doen!

Gebruik de regels. Neem kleine stapjes. Doe wat je wilt doen omdat je weet wat het je oplevert. Oefen. Begin met kleine beetjes en breidt het langzaam uit. Liever consequent kleine gedragsveranderingen doorvoeren die je volhoudt, dan in één keer rigoreus veranderen en dit een week volhouden.

Een kind wint niet meteen de Tour de France. Nee, het leert eerst fietsen met zijwieltjes en mag na voldoende oefening los. Zo werkt het ook met je eigen financiën.

Hoe eerder je begint, hoe beter. Dus begin meteen.

En als je kinderen hebt, betrek ze erbij, zodat ze al vroeg leren hoe geld werkt. Zodat ze de schulden waar jij uit probeert te ontsnappen kunnen ontwijken.

Geef een reactie